W USA na raz 27. wręczono Ig Noble - nagrody zbytnio najbardziej ekscentryczne odkrycia i dokonania naukowe. Czy starsi mężczyźni mają wielkie uszy; czy koty są płynem; jak kontakt z krokodylem wpływa na skłonność do hazardu - to niektóre tematy badań nagrodzone Ig Noblami

Ceremonia wręczenia przyznawanych już po raz 27. nagród Ig Nobla odbyła się w Sanders Theatre na Uniwersytecie Harvarda w USA. Nagrody Ig Nobla (inaczej Antynoble) to humorystyczne odpowiedniki Nagród Nobla przekazywane za osobliwe prace naukowe, które „najpierw śmieszą, zaś potem skłaniają do myślenia” oraz odkrycia, które „nie mogą lub nie muszą powtarzane”. Przyznawane są za pośrednictwem czasopismo "Annals of Improbable Research", kierowane przez Marca Abrahamsa. Nagradzane prace zazwyczaj mają faktyczną wartość naukową, ale są też zabawne.

Choć fizyka uważana jest za „twardą” naukę, uznanie przyznających nagrodę uzyskał naukowiec badający jej delikatną stronę – płynność kotów. Marc-Antoine Fardin (reprezentujący równocześnie Francję, Singapur i USA) wykorzystał znajomość dynamiki płynów, aby za pomocą modeli matematycznych zbadać znalezione w sieci zdjęcia kotów i kotków. Zainspirował go artykuł spośród serwisu Borepanda. com, sugerujący, że koty są płynem, bo podobnie jak ciecze przyjmują kształt naczynia (szklanki, wiadra, zlewu), w którym się znajdują. Okazało się, że im kot wapniak i bardziej leniwy, naszym bardziej przypomina zachowaniem płyn. Wyniki badań opublikował Rheology Bulletin.

Co się dzieje, gdy idziesz wraz z filiżanką w ręku

Wśród nagrodzonych znalazł się też młody koreański naukowiec Jiwon Han, który badał zjawiska zachodzące w przypadku osoby idącej filiżanką kawy w ręku. Okazało się, że najprościej uniknąć rozchlapywania napoju, kiedy idzie się tyłem (wyniki tego badanian opublikowało pismo „Achievements in the Life Sciences”).

Pokojowego Ig Nobla przyznano za badania pozornie bardziej związane z medycyną. Jak dowiódł transgraniczny zespół naukowców(Milo Puhan, Alex Suarez, Christian Lo Cascio, Alfred Zahn, Markus Heitz, Otto Braendli) regularne granie na didgeridoo - instrumencie dętym używanym przez australijskich Aborygenów - jest wydajnym sposobem zwalczania bezdechu sennego oraz chrapania. Zwiększa ono sprawność oddychania i stymuluje mięśnie krtani. Kto dlatego w nocy chce posiadać spokój w domu, być może iść w ślady naukowców, kupić plastikową rurę długości 130 centymetrów i starać się w nią wdmuchiwać powietrze jak Aborygen. Wykorzystywany przez nich tzw. dech cyrkularny polega na jednoczesnym wdychaniu powietrza nosem i wydychaniu ustami. Wagę badania potwierdza opublikowanie go za pośrednictwem pismo BMJ, a chrapiący laureat Ig Nobla Alex Suarez był inspiracją do odwiedzenia jego przeprowadzenia.

Ekonomiczny anty-Nobel

Współpraca australijsko-amerykańska zaowocowała Ig Noblem w dziedzinie ekonomii. Matthew Rockloff i Nancy Greer sprawdzali, w jaki to sposób kontakt z żywym, metrowej długości krokodylem (o zaklejonym taśmą pysku) odziałuje na skłonność do hazardu. Jak się okazało, w sytuacji nałogowych hazardzistów emocjonujący rozmowa telefoniczna z gadem zachęcał do gry na automatach. Doświadczenie udało się zamieścić po fachowym piśmie „Journal of Gambling Studies”.

Nagrodę w dziedzinie anatomii zdobył Brytyjczyk James Heathcote za godne Czerwonego Kapturka pytanie „Dlaczego starsi mężczyźni mają duże uszy”, będące też tytułem artykułu w "British Medical Journal”. Mierząc długość ucha ponad 200 pacjentów, Heathcote odkrył, że uszy starszych mężczyzn nie tylko istnieją większe, ale także po 30 roku życia powstają o około 2 milimetry na każdą dekadę. Uszy kobiet także powiększają się z wiekiem, co jednakże mniej rzuca się po oczy, ponieważ na początku są mniejsze i niejednokrotnie zasłaniają je długie włosy.

Odkrycie żeńskiego penisa i męskiej pochwy u owadów jaskiniowych zostało uhonorowane Ig Noblem w dziedzinie biologii. Odkrycia dokonali Kazunori Yoshizawa, Yoshitaka Kamimura (Japonia), Rodrigo Ferreira (Brazylia) oraz Charles Lienhard (Szwajcaria), an opublikowało je pismo „Current Biology”. Autorzy nie zjawili się na uroczystości, przysyłając po zamian krótki film nagrany w jaskini.

Biorąc pod uwagę popularność także ekspertów od diety, jak i również wampirów nagrodę w domenie odżywiania przyznano zespołowi brazylijsko–kanadyjsko–hiszpańskiemu (Fernanda Ito, Enrico Bernard, Rodrigo Torres). Nagrodzono ich za raport (opublikowany po Acta Chiropterologica) dotyczący roli ludzkiej krwi w diecie nietoperza–wampira Diphylla ecaudata, wspaniałego też jako wampirek sierścionogi. Dotychczas uważano, że typ ten nie interesuje się ludźmi i woli wysysać ptaki.

W sferze medycyny nagrodę otrzymali: Jean-Pierre Royet, David Meunier, Nicolas Torquet, Anne-Marie Mouly a także Tao Jiang. W swoim badaniu wykorzystali oni elitarną technikę funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI), by obserwować, jak dzieje się w mózgach osób odczuwających obrzydzenie dzięki widok sera. Badanie opublikowało czasopismo „Frontiers in Human Neuroscience”.

Nagrodę w dziedzinie "poznania" zdobył zespół włosko-hiszpańsko-brytyjski (Matteo Martini, Ilaria Bufalari, Maria Antonietta Stazi, Salvatore Maria Aglioti). Jak wynika z ich testowań, problemy z odróżnianiem fotografii twarzy identycznych bliźniąt mają możliwość mieć nawet one tylko.

W ramach prac prorodzinnych Ig Nobla przyznano w tym roku także w dziedzinie położnictwa. Muzykoterapia płodu stosowana jest od czasu dawna przez troskliwe mateczki, przykładające do brzucha słuchawki czy specjalne przetworniki elektromechniczne. Jednak analizujący widoczny po badaniu USG wyraz twarzy dziecka hiszpański zespół (Marisa López-Teijón, Álex García-Faura, Alberto Prats-Galino i Luis Pallarés Aniorte) dowiódł, że bardziej poruszająca jest muzyka odtwarzana elektromechanicznym przetwornikiem w waginie przyszłej matki.

Tradycyjnie podczas ceremonii fruwały papierowe samolociki, przedstawiono operę, natomiast 10 nagród wręczyli laureaci prawdziwych Nagród Nobla. Którykolwiek nagrodzony dostał banknot - 10 bilionów dolarów … Zimbabwe, w którym zbytnio codzienne sprawunki płaciło się taczką banknotów.